بیمتال چگونه از موتور محافظت میکند؟
خطر گرمای بیش از حد موتورهای الکتریکی در اثر کار زیاد یا مشکل در تغذیه داغ میشوند. سیمپیچهای موتور دارای عایقی هستند که نقطه ذوب مشخصی دارند. اگر دمای موتور از این نقطه بالاتر برود، عایق میسوزد و موتور خراب میشود. تعویض سیمپیچ موتور بسیار هزینهبر است. بیمتال (Overload Relay) وسیلهای است که از این اتفاق جلوگیری میکند. این قطعه مانند یک محافظ حرارتی هوشمند عمل میکند.
مکانیزم عملکرد بیمتال بیمتال از دو نوار فلزی با ضریب انبساط حرارتی مختلف جفت شدهاند. این نوارها معمولاً مس و برنج هستند. جریان موتور از این نوارها عبور میکند. وقتی جریان موتور بالا میرود، نوارها گرم میشوند. چون ضریب انبساط آنها متفاوت است، نوارها خم میشوند و خمیده میشوند. این خمیدگی یک اهرم مکانیکی را حرکت میدهد و کنتاکتهای بیمتال را قطع میکند. وقتی کنتاکت قطع شود، مدار کنترلی کنتاکتور قطع میشود و موتور خاموش میشود.
تفاوت با فیوز و کلید مینیاتوری فیوز یا کلید مینیاتوری در برابر جریانِ لحظهای بسیار بالا (Short Circuit) محافظت میکند. اما بیمتال در برابر جریانِ بیش از حدِ زماندار محافظت میکند. گاهی موتور به دلیل مکانیکی، گیر میکند و جریانش 2 برابر میشود اما فیوز نمیسوزد. این جریان در طول زمان موتور را میسوزاند. بیمتال پس از مدتی این جریان را شناسایی و قطع میکند. بیمتال برای فیوز مکمل است و جایگزین آن نیست.
تنظیم جریان بیمتال
یکی از مزایای بیمتال، تنظیمپذیری است. روی بیمتال یک دایره مدرج وجود دارد. تکنسین میتواند جریان نامی بیمتال را با جریان نامی موتور تنظیم کند. این کار بسیار مهم است. اگر تنظیم خیلی بالا باشد، موتور میسوزد و بیمتال عمل نمیکند. اگر تنظیم خیلی پایین باشد، موتور بیدلیل در حین کار عادی خاموش میشود. تنظیم دقیق، تعادل بین ایمنی و تداوم کار را ایجاد میکند.
نحوه اتصال در مدار بیمتال معمولاً بعد از کنتاکتور و قبل از موتور نصب میشود. کنتاکت کمکی (NC) بیمتال در مدار بوبین کنتاکتور سری میشود. وقتی بیمتال تریپ میشود، این کنتاکت باز میشود. بوبین برق ندارد و کنتاکتور جدا میشود. جریان اصلی موتور قطع میشود. پس از خنک شدن بیمتال، باید دکمه Reset (آبی) را فشار داد تا مدار دوباره وصل شود. این کار از روشن شدن خودکار و خطرناک موتور جلوگیری میکند.
نکات نگهداری بیمتال یک قطعه مکانیکی حساس است. گاهی کنتاکتهای آن به دلیل قوس الکتریکی میسوزند و گیر میکنند. باید آنها را چک کنید تا عمل کنند. همچنین، محل نصب بیمتال باید خنک باشد. اگر در محیط گرم نصب شود، ممکن است به اشتباه تریپ کند. اتصالات بیمتال باید محکم باشد تا خودش گرم نشود. بررسی دورهای و تمیز کردن اهرمها، عملکرد صحیح را تضمین میکند.
پنوماتیک
هیدرولیک
سنسور
اتوماسیون صنعتی
ابزار دقیق
نظرات کاربران