پنوماتیک
هیدرولیک
سنسور
اتوماسیون صنعتی
ابزار دقیق
برق صنعتی
سیم و کابل
کنتاکتور چیست و چه کاربردی دارد؟
تعریف کنتاکتور کنتاکتور یک کلید الکتریکی بزرگ و قدرتمند است که با الکتریسیته کار میکند. وظیفه آن قطع و وصل کردن جریانهای زیاد است. این دستگاه در تابلوهای برق صنعتی بسیار پرکاربرد است. کنتاکتور میتواند موتورها، روشناییها و بارهای دیگر را کنترل کند. برخلاف کلیدهای معمولی، دسته خارجی برای فشار دادن ندارد. کنتاکتور توسط یک بوبین کوچک کنترل میشود.
ساختار داخلی کنتاکتور کنتاکتور از سه بخش اصلی تشکیل میشود:
- بوبین: یک سیمپیچ مسی که با ولتاژ تغذیه کار میکند.
- کنتاکتهای اصلی: سه کنتاکت قدرتی که جریان موتور را قطع و وصل میکنند.
- کنتاکتهای کمکی (Aux): کنتاکتهای کوچکی برای مدارهای کنترلی و سیگنالدهی. وقتی برق به بوبین میرسد، یک میدان مغناطیسی ایجاد میشود. این میدان هستههای فلزی را به هم میکشد و کنتاکتها را وصل میکند. با قطع برق بوبین، فنر کنتاکتها را جدا میکند.
تفاوت کنتاکتور و رله کنتاکتور در واقع یک رله بزرگ است. رله برای جریانهای کم (آمپر) استفاده میشود. اما کنتاکتور برای جریانهای بالا (تا چند صد آمپر) ساخته شده است. کنتاکتورها معمولاً سه فاز هستند. رلهها معمولاً تکفاز یا چند کنتاکت کوچک دارند. کنتاکتورها قدرت قطع شدن قوس الکتریکی (Arc) را دارند. در موتورها، قوس جریان بسیار شدید است. کنتاکتور این قوس را مهار میکند.
کاربرد در راهاندازی موتورها (Star-Delta)
رایجترین کاربرد کنتاکتور، کنترل موتورهای سه فاز است. برای راهاندازی موتورهای بزرگ، از روش ستاره-مثلث استفاده میشود. این روش نیاز به سه کنتاکتور دارد. دو کنتاکتور برای تغییر سیمپیچ موتور و یک کنتاکتور اصلی. این سه کنتاکتور با یک تایمر هماهنگ میشوند تا موتور نرم راهبیفتد. این روش از ضربه جریان اولیه جلوگیری میکند و عمر موتور را افزایش میدهد.
کاربرد در سیستمهای معکوسکننده برای تغییر جهت چرخش موتور، باید دو فاز با هم جابجا شوند. این کار با دو کنتاکتور انجام میشود. این دو کنتاکتور نباید همزمان وصل شوند، زیرا باعث اتصال کوتاه میشود. بنابراین، باید همدیگر را قفل کنند (Interlock). کنتاکتورها دارای پلاتینهای مکانیکی هستند که اجازه همزمان وصل شدن نمیدهند. این اتصال، ایمنی بالایی را برای موتور فراهم میکند.
نکات نگهداری و عیبیابی کنتاکتورها قطعات متحرک دارند و فرسوده میشوند. کنتاکتهای اصلی با گذشت زمان، دچار سایش و ذوب شدن میشوند. این باعث میشود هادیها لق شوند و داغ شوند. باید دورهای کنتاکتها را بازرسی کنید. بوبین کنتاکتور ممکن است بسوزد. اگر صدای “همزدن” از کنتاکتور شنیدید، یعنی ولتاژ کم است. تمیز کردن کنتاکتها و بررسی فنرها، عملکرد صحیح را تضمین میکند.
نظرات کاربران